Żyjący w świecie mitów, Ustatkowani, Zagubieni i Poszukiwacze wrażeń – takie 4 główne typy oszczędzających wyłaniają się z analizy raportu BGŻOptima „Polak Oszczędny. Dlaczego przechodzimy obojętnie obok zysków?”. Badanie – przeprowadzone na osobach, które posiadają oszczędności – pokazało, że to co łączy rodaków to nieefektywne pomnażanie swoich pieniędzy. Eksperci BGŻOptima oraz instytutu badawczego Kantar TNS opracowali najczęściej występujące rodzaje zachowań oraz postaw wobec oszczędzania i na ich podstawie wytypowali cztery grupy finansowych charakterów Polaków.
Badanie potwierdza, że mieszkańcy znad Wisły wybierają produkty uważane za bezpieczne, nie zważając na ich faktyczną opłacalność. Zdecydowana większość Polaków oszczędza, lecz nie ma na to konkretnego planu. Podejście do pomnażania pieniędzy wynika jednak z wielu uwarunkowań i okoliczności, na podstawie których wyselekcjonowane zostały cztery charakterystyczne grupy badanych:
- Ustatkowani (32% uczestników badania)
- Żyjący w świecie mitów (29% uczestników badania)
- Zagubieni (21% uczestników badania)
- Poszukiwacze wrażeń (18% uczestników badania)
Respondenci zostali zapytani o skłonności do zainwestowania części swoich oszczędności na rynku finansowym, o własne poczucie bezpieczeństwa finansowego, a także o oczekiwaną wartość poduszki finansowej.
Ustatkowani – zamożni z wyznaczonym celem finansowym
Ustatkowani to najliczniejsza (32 proc.) i jednocześnie najstarsza (38 proc. osób skończyło 50 lat) grupa oszczędzających Polaków. Przewagę w niej mają mężczyźni (56 proc.). Jej przedstawiciele deklarują dobrą sytuację materialną i znaczne oszczędności – ponad 1/3 z nich ma powyżej 50 tys. zł. Charakterystyczną cechą Ustatkowanych jest systematyczne, comiesięczne oszczędzanie.
Są zainteresowani długoterminowym oszczędzaniem (45 proc. wskazuje perspektywę powyżej 3 lat), jednak ponad 80 proc. z nich nadal pozostaje przy bezpiecznych strategiach inwestycyjnych. Co drugi Ustatkowany czuje się bezpieczny ze swoim poziomem oszczędności. To drugi pod względem deklarowanego poczucia bezpieczeństwa wynik w raporcie. Blisko trzy czwarte osób zakwalifikowanych do tej grupy w ciągu ostatniego roku zastanawiało się nad zainwestowaniem części swoich zasobów finansowych. Dwie trzecie reprezentantów grupy przeznaczyłoby na to nie więcej niż 20 proc. zaoszczędzonych pieniędzy. Ustatkowani mają wysokie oczekiwania dotyczące wartości poduszki finansowej – zaledwie 13 proc. zadowoliłoby się kwotą poniżej 10 tys. zł, a aż co czwarty – by czuć się bezpiecznie – potrzebuje kwoty powyżej 150 tys. zł.
Żyjący w świecie mitów – niewystarczająca wiedza finansowa
W tej grupie przewagę mają kobiety (57 proc.). Żyjący w świecie mitów posiadają stosunkowo niewielkie oszczędności, a prawie połowa z nich ma odłożone mniej niż 10 tys. zł. Co więcej ponad 3/4 osób z tej kategorii jeszcze nigdy nie inwestowało.
Na tle pozostałych grup przyznają się do posiadania najsłabszej wiedzy dotyczącej oszczędzania (77 proc.) i inwestowania (92 proc.). Wyróżniają się także sporą niechęcią do pomnażania majątku – 30 proc. z nich nie zamierza inwestować oszczędności, a mniej niż co dziesiąty umieściłby na rynku finansowym więcej niż 20 proc. zaoszczędzonej kwoty. Ponadto większość respondentów wykazuje niewygórowane oczekiwania względem wysokości poduszki finansowej, dla co drugiego z nich wystarczająca byłaby kwota poniżej 50 tys. zł. Co warto dodać, aż 68 proc. zaklasyfikowanych jako Żyjący w świecie mitów nie czuje się bezpiecznie z własnym poziomem oszczędności.
Zagubieni – niskie zarobki hamują możliwości inwestycyjne
Spośród wszystkich grup Zagubieni wyróżniają się najniższym poziomem dochodów (56 proc. do 3 tys. zł netto) i posiadanych oszczędności (40 proc. do 5 tys. zł). Ponad 30 proc. z ankietowanych mieszka na wsi lub w małych miastach. 64 proc. z nich deklaruje, że nigdy nie inwestowało, a kolejne 30 proc. nie zamierza tego robić w przyszłości. Za główne powody podają w pierwszej kolejności brak wystarczających wolnych środków (54 proc. wskazań) oraz wiedzy i umiejętności (43 proc. wskazań).
Zagubieni najczęściej oszczędzają na krótkoterminowe cele. Odznaczają się najniższym poczuciem bezpieczeństwa związanym z posiadanymi oszczędnościami. Dla większości oczekiwana wartość poduszki finansowej wynosi mniej niż 50 tys. zł. Jednocześnie co czwarty potrzebuje więcej niż 100 tys. zł, by móc czuć się całkowicie bezpiecznie.
Poszukiwacze wrażeń – młodzi, otwarci na ryzyko
Wśród uczestników badania BGŻOptima są najmłodszą grupą – 56 proc. z nich ma mniej niż 40 lat, ale jednocześnie znajduje się tu najwięcej regularnych inwestorów (18 proc.). Są najbardziej otwarci na ryzykowne strategie inwestowania i najlepiej spośród innych grup oceniają poziom swojej wiedzy dotyczącej oszczędzania (78 proc.) i inwestowania (79 proc).
Ponad 70 proc. przedstawicieli tej grupy przyznaje się, że w ciągu ostatniego roku zastanawiało się nad zainwestowaniem części swoich pieniędzy. Poszukiwacze wrażeń zarabiają stosunkowo dobrze, a większość z nich czuje się bezpiecznie z własnym stanem oszczędności. Tylko 1/3 ma obawy związane ze swoją sytuacją finansową. Jak pokazały badania, grupa ta jest najbardziej zróżnicowana pod kątem oczekiwań co do wartości poduszki finansowej – najliczniejszy zbiór stanowią osoby, które podają kwoty z zakresu 10-50 tys. zł.
***
Analiza finansowych charakterów Polaków powstała na podstawie badania do raportu „Polak Oszczędny. Dlaczego przechodzimy obojętnie obok zysków?”. Zostało ono przeprowadzone przez Kantar TNS na zlecenie BGŻOptima we wrześniu 2017 roku metodą wywiadów internetowych (CAWI) na próbie 1000 osób w wieku 25-65 lat, posiadających oszczędności w kwocie minimum 1000 zł w dowolnej formie; miesięczny dochód respondentów netto min. 1500 zł.
