Rosnącej liczbie przedsiębiorstw w Polsce towarzyszy wzrost miejsc pracy – w gospodarce funkcjonuje prawie 2,1 mln podmiotów, a w całym sektorze przedsiębiorstw pracuje blisko 10 mln osób. Firmy poprawiły swoją sytuację finansową: zwiększyły swoje przychody, produkcję i wartość dodaną. Odnotowano wzrost nakładów na innowacje. Na przestrzeni ostatnich lat widoczny jest rosnący trend w zakresie odsetka eksporterów wśród przedsiębiorców. Jednocześnie poprawia się zaawansowanie technologiczne polskiego eksportu. To najważniejsze wnioski płynące z tegorocznej edycji „Raportu o stanie sektora MŚP w Polsce” opracowanego przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości.
Raport, XXII edycja, prezentuje obraz sektora przedsiębiorstw w Polsce w oparciu o przekrojowe roczne dane statystyczne. Opracowanie opiera się na danych GUS zakupionych specjalnie na potrzeby raportu oraz na najbardziej aktualnych danych GUS dostępnych publicznie.
Sektor przedsiębiorstw w Polsce w liczbach
W 2017 r. w Polsce działało 2,08 mln przedsiębiorstw niefinansowych (wzrost o 3,2 proc. w porównaniu do 2016 r.) – mikro 2,0 mln, małych 53,8 tys., średnich 15,3 tys. i dużych 3,6 tys. Od 2008 do 2016 roku ich udział w tworzeniu PKB zwiększył się o 2,5 p.p. do 73,6 proc. Liczba pracujących w sektorze przedsiębiorstw rośnie nieprzerwanie od 2014 r. W 2017 r. pracowało w nim blisko 9,9 mln osób, co stanowiło wzrost o 1,7 proc. r./r.
Sektor MŚP
„Często zapominamy, jaką siłą jest sektor MŚP. A niemal połowę polskiego PKB, 49,8 proc., tworzą właśnie małe i średnie przedsiębiorstwa” – powiedziała Paulina Zadura-Lichota, dyrektor Departamentu Analiz i Strategii w PARP.
„PARP od wielu lat specjalizuje się w monitorowaniu sytuacji sektora MSP i przygląda się zmianom w perspektywie długoletniej. Często dopiero ta dłuższa perspektywa pozwala dostrzec jak wiele zmian przeszły polskie firmy i jak systematycznie zwiększają swój udział w polskim PKB” – podsumowuje Małgorzata Oleszczuk, Prezes PARP.
Rok 2017 to wyraźna poprawa podstawowych wartości ekonomicznych mierzących sytuację finansową firm w sektorze przedsiębiorstw
Rosną nakłady inwestycyjne – w 2017 r. nakłady inwestycyjne na nowe i używane środki trwałe we wszystkich podmiotach gospodarki w Polsce wyniosły 194,4 mld zł (i były wyższe o 3 proc. w porównaniu z 2016 r.).
Poprawia się także sytuacja finansowa firm – w 2017 r. bardzo szybko zwiększały się przychody (o 8,2 proc. r./r., do 4,6 bln zł), produkcja (o 11,2 proc. r./r., do 3,5 bln zł) i wartość dodana (o 10,8 proc. r./r., do 1,15 bln zł) w firmach. Poprawił się również wskaźnik rentowności obrotu brutto (z 6,6 proc. do 7,1 proc.).
W 2017 r. odsetek eksporterów wyrobów zwiększył się do 4,7 proc. (z 4,4 proc. w 2016 r.) a w przypadku usług utrzymał się na tym samym poziomie (1 proc.). Odnotowano także wyraźną poprawę relacji wartości eksportu do importu (z poziomu 92,7 proc. w 2010 r. do 110,1 proc. – w 2017 r.) oraz eksportu do PKB (wzrost do 55 proc. w 2017 r. z poziomu 40 proc. w 2010 r.). Wyroby wysokiej i średnio-wysokiej techniki stanowią już blisko połowę polskiego eksportu towarów (45,8 proc. w 2017 r.) – dwa razy więcej niż we wstępnej fazie transformacji gospodarczej w Polsce (24,8 proc. w 1995 r.).
Nieco słabsze wyniki odnotowano w przypadku innowacyjności firm. Według najnowszych badań GUS, w latach 2015-2017 udział innowacyjnych przedsiębiorstw ogółem (bez mikro) wyniósł 14,5 proc. i był niższy o 1,6 p.p. w porównaniu z wynikami z badania 2014-2016. Jednocześnie w 2017 r. nastąpił wzrost nakładów na innowacje w firmach (z 29 mld zł w 2016 r. do 41,2 mld zł).
Niewielki odsetek firm prowadzi działalność badawczo-rozwojową. Również nakłady firm na B+R są niewielkie. Wśród przedsiębiorstw przemysłowych w 2017 r. takie nakłady ponosiło około 7 proc. firm a wśród firm usługowych – 3,2 proc. Jednak intensywność prac B+R w stosunku do PKB od lat systematycznie rośnie. W 2017 r. wskaźnik ten wynosił 1,03 proc., podczas gdy rok wcześniej było to 0,97 proc., a w 2013 r. – 0,87 proc.
