Polska jest w ogonie Europy w kwestii warunków lokalowych. Według różnych szacunków brakuje od 0,5 do nawet 3 mln mieszkań. Co dziesiąty Polak mieszka w lokalu przeludnionym, niedoświetlonym lub bez dostępu do łazienki. Od 2007 roku przy wsparciu finansowym Banku Gospodarstwa Krajowego powstało prawie 19 tys. mieszkań dla najuboższych. Dodatkowe 6,7 tys. powstanie jeszcze w tym roku. Tylko w 2018 roku BGK przyznał 174 mln zł wsparcia dla budownictwa socjalnego i komunalnego.
– W Polsce według różnych badań brakuje mieszkań od 0,5 do 3 mln. Jedną z odpowiedzi na ten deficyt jest program finansowego wsparcia budownictwa socjalnego i komunalnego realizowany ze środków Funduszu Dopłat – podkreśla w rozmowie z agencją informacyjną Newseria Biznes Paweł Karpiński, dyrektor Biura Funduszy Mieszkaniowych w Banku Gospodarstwa Krajowego.
W Polsce głównym problemem polityki mieszkaniowej jest deficyt lokali. Plasujemy się na jednym z ostatnich miejsc w Europie pod względem dostarczenia mieszkań. Na tysiąc osób przypada 363 mieszkań, przy średniej europejskiej 435. Problemem jest wciąż niewielka liczba mieszkań komunalnych, choć ich liczba stopniowo rośnie. Według danych GUS w 2018 roku oddano do użytku 3,5 tys. mieszkań komunalnych i zakładowych, o 6 proc. więcej niż rok wcześniej. Dodatkowo z ogółu mieszkań zamieszkanych na stałe ponad 10 proc. stanowią lokale substandardowe – niedoświetlone, przeludnione, z przeciekającym dachem lub bez dostępu do łazienki. Program wsparcia budownictwa socjalnego i komunalnego, którego obsługę prowadzi BGK, ma poprawić sytuację mieszkaniową najuboższych.
– Od 2007 roku współfinansowaliśmy łącznie już powstanie ponad 27 tys. lokali i miejsc noclegowych przeznaczonych dla najuboższych. Ponad 19 tys. zostało już oddanych do użytkowania. Łącznie wartość tych przedsięwzięć to ponad 3 mld zł, z czego BGK udzielił dofinansowania w kwocie około 1 mld zł – wskazuje Paweł Karpiński.
Tylko w 2018 roku BGK przyznał 174 mln zł wsparcia na inwestycje o łącznej wartości 449,5 mln zł. Zakwalifikowano 114 wniosków na utworzenie 2 143 lokali socjalnych, lokali komunalnych, mieszkań chronionych oraz 341 miejsc w noclegowniach i schroniskach dla bezdomnych.
– Z lokali, które powstają przy wykorzystaniu środków Funduszu Dopłat, korzystają docelowo osoby najuboższe. Bank Gospodarstwa Krajowego korzysta przy tym ze wsparcia instytucji, które najbardziej znają potrzeby osób najuboższych, czyli gmin, spółek gminnych, w tym jednoosobowych spółek gminnych. Również lokale te powstają przy współpracy powiatów i organizacji pożytku publicznego – zaznacza dyrektor w BGK.
Nowelizacja ustawy o finansowym wsparciu tworzenia lokali socjalnych, mieszkań chronionych, noclegowni i domów dla bezdomnych z 2018 roku wprowadziła duże zmiany w tym zakresie, m.in. ciągłość naboru wniosków w programie wsparcia budownictwa socjalnego i komunalnego. Dzięki temu inwestorzy mogą się zgłaszać po wsparcie w dowolnym momencie. Dodatkowo gmina, która chce stworzyć mieszkania komunalne, nie ma obowiązku zapewnienia takiej samej liczby mieszkań socjalnych. To wszystko sprawia, że mieszkań komunalnych przybywa w coraz szybszym tempie.
– Ustawa przewiduje też łączne dofinansowanie dla przedsięwzięć przeznaczonych dla osób najuboższych w kwocie ponad 6 mld zł – mówi Paweł Karpiński. – Jeżeli chodzi o inwestycje, program charakteryzuje się bardzo dużą różnorodnością. Inwestycje zlokalizowane są zarówno w dużych miejscowościach, jak i małych ośrodkach. Najczęściej program finansuje lokale mieszkalne, odpowiadają one za około 95 proc. wszystkich przyznanych do tej pory środków.
