Kursy walut
Ładowanie kursów…
◆Kalendarz podatkowy

UE chce podwoić budżet na transport. 51,5 mld euro na drogi, kolej i mobilność wojskową

Komisja Europejska proponuje ponad dwukrotne zwiększenie środków na Connecting Europe Facility Transport – do 51,5 mld euro w latach 2028–2034. Około 17,5 mld euro ma zostać przeznaczone na mobilność wojskową. Inwestycje w kolej, drogi, porty, mosty i tunele mają więc nie tylko usprawniać transport ludzi i towarów, lecz także umożliwiać szybkie przemieszczanie wojsk i ciężkiego sprzętu.

-Reklama-Biuro Tłumaczeń OnlineBiuro Tłumaczeń Online

Komisja Europejska chce przeznaczyć 51,5 mld euro na rozwój infrastruktury transportowej w ramach programu Connecting Europe Facility w budżecie UE na lata 2028–2034. To niemal dwa razy więcej niż w obecnej perspektywie finansowej. Jednocześnie transport coraz mocniej łączy się z europejską polityką bezpieczeństwa. Drogi, mosty, linie kolejowe, porty i tunele mają służyć nie tylko gospodarce, ale również umożliwiać szybkie przemieszczanie wojsk i ciężkiego sprzętu.

Transport, konkurencyjność europejskiej gospodarki i bezpieczeństwo znalazły się w centrum rozpoczętej 28 września w Brukseli konferencji Connecting Europe Days 2026. W wydarzeniu organizowanym przez Dyrekcję Generalną Komisji Europejskiej ds. Mobilności i Transportu uczestniczą przedstawiciele instytucji UE, państw członkowskich, sektora transportowego, przemysłu oraz instytucji finansowych.

Jednym z najważniejszych tematów jest przyszłość transeuropejskiej sieci transportowej TEN-T. Chodzi przede wszystkim o dokończenie brakujących połączeń pomiędzy państwami, usuwanie wąskich gardeł i stworzenie infrastruktury, która rzeczywiście połączy europejskie systemy transportowe w jedną sieć.

Komisja Europejska proponuje, aby w kolejnej perspektywie finansowej na lata 2028–2034 część transportowa programu Connecting Europe Facility otrzymała 51,5 mld euro. Dla porównania w obecnym budżecie na transport przeznaczono około 25,8 mld euro.

Z 27 krajowych systemów ma powstać jedna europejska sieć

Ursula von der Leyen podczas Connecting Europe Days podkreślała, że kolejnym etapem rozwoju europejskiego transportu powinno być znacznie silniejsze połączenie istniejących systemów krajowych.

„Zaproponowaliśmy ponad 50 mld euro w ramach programu >>Connecting Europe<<. Mamy tu jasny plan – musimy przekształcić 27 systemów krajowych w jedną prawdziwie europejską sieć. Z naszych szacunków wynika, że ukończenie tej sieci mogłoby zwiększyć PKB Europy o 2,4 proc. do 2050 r. Odpowiada to kwocie 467 mld euro” – podkreśliła Ursula von der Leyen.

Według szacunków Komisji Europejskiej pełna realizacja sieci TEN-T mogłaby zwiększyć europejski PKB w 2050 roku o 2,4 proc. względem scenariusza bazowego. W wartościach bezwzględnych oznaczałoby to około 467 mld euro dodatkowego PKB.

TEN-T obejmuje najważniejsze europejskie połączenia kolejowe, drogowe, lotnicze, morskie i śródlądowe, a także porty, terminale oraz największe węzły miejskie. Szczególne znaczenie mają inwestycje transgraniczne. To właśnie brakujące odcinki pomiędzy państwami pozostają jednym z podstawowych problemów europejskiej infrastruktury.

Budowa jednolitej sieci ma więc znaczenie nie tylko dla pasażerów. Sprawniejszy transport towarów i krótszy czas przejazdu pomiędzy najważniejszymi ośrodkami gospodarczymi mogą również wpływać na konkurencyjność całego europejskiego przemysłu.

Transport staje się elementem bezpieczeństwa Europy

Znaczenie infrastruktury transportowej zaczyna być jednak rozpatrywane znacznie szerzej niż jeszcze kilka lat temu. Drogi, mosty, koleje, porty i tunele mają służyć nie tylko codziennemu transportowi ludzi i towarów.

Coraz większe znaczenie ma ich wykorzystanie w sytuacji kryzysowej lub konieczności szybkiego przemieszczania wojsk.

„Nie obronimy Europy, nie mogąc szybko przemieścić się z jednego krańca na drugi. Bezpieczeństwo to także sieć transportowa, w której nie ma brakujących ogniw i wąskich gardeł” – mówił Apostolos Tzitzikostas, komisarz UE ds. zrównoważonego transportu i turystyki podczas konferencji Connecting Europe Days w Brukseli.

W listopadzie 2025 roku Komisja Europejska przedstawiła pakiet dotyczący mobilności wojskowej. Jednym z jego głównych założeń jest ograniczenie barier administracyjnych utrudniających przemieszczanie wojsk przez granice państw UE, a także dostosowanie infrastruktury do przewozu ciężkiego sprzętu.

Komisja określa ten kierunek mianem „wojskowego Schengen”.

Plan obejmuje m.in. modernizację czterech priorytetowych korytarzy mobilności wojskowej oraz usuwanie najbardziej problematycznych punktów europejskiej infrastruktury. Komisja Europejska zidentyfikowała około 500 projektów, które mogą mieć znaczenie dla poprawy możliwości transportowych.

Mosty i drogi muszą być gotowe na pojazdy ważące ponad 100 ton

Znaczenie transportu dla europejskiej obronności było jednym z głównych tematów sesji poświęconej przygotowaniu sieci transportowych na potrzeby wojskowe i sytuacje kryzysowe.

„Jak mawiał generał Pershing w czasie Pierwszej Wojny Światowej, piechota wygrywa bitwy, ale wojnę wygrywa logistyka” – zaznaczył Andrius Kubilius, komisarz europejski ds. obrony i przestrzeni kosmicznej.

Skala wymagań stawianych przed infrastrukturą w przypadku transportów wojskowych jest znacznie większa niż w zwykłym transporcie cywilnym. Przemieszczenie drogą lądową jednej brygady może oznaczać konieczność przejazdu tysięcy pojazdów.

Dodatkowym problemem jest ciężar transportowanego sprzętu. Czołgi, transportery czy pojazdy logistyczne wymagają odpowiedniej nośności mostów, parametrów dróg i tuneli oraz infrastruktury kolejowej przystosowanej do znacznie większych obciążeń.

Generał porucznik Kai Rohrschneider z NATO zwracał uwagę, że mobilność wojskowa wymaga m.in. odpowiednio wytrzymałych mostów i tuneli o parametrach pozwalających na przejazd dużych pojazdów. W praktyce oznacza to, że część infrastruktury budowanej pierwotnie wyłącznie z myślą o transporcie cywilnym może wymagać przebudowy.

Takie inwestycje są prowadzone również w Polsce. Komisja Europejska wskazywała m.in. projekty dotyczące wzmocnienia mostów i węzłów na autostradzie A2, które mają umożliwiać przejazd pojazdów o masie całkowitej dochodzącej do 130 ton.

To przykład infrastruktury podwójnego zastosowania: na co dzień wykorzystywanej przez transport cywilny, ale przygotowanej także do obsługi transportów wojskowych.

„Militarne Schengen” ma przekraczać granice kilku państw

Według Apostolosa Tzitzikostasa inwestycje dotyczące mobilności wojskowej nie powinny kończyć się na granicach pojedynczych państw. Ich znaczenie wynika właśnie z możliwości szybkiego przemieszczania ludzi i sprzętu przez większą część Europy.

„Projekt o znaczeniu wojskowym nie powinien być realizowany w jednym kraju, ale w min. 3-4 państwach. Tak więc w zasadzie powinniśmy stworzyć >>militarne Schengen<<. W szczególności należy chronić projekty dotyczące krytycznej infrastruktury w fazie realizacji – tu niezbędne są silne systemy bezpieczeństwa, obrony i na to musimy znaleźć 100 mld euro w budżecie UE” – zaznaczył Apostolos Tzitzikostas.

Proponowany budżet samego programu CEF Transport na lata 2028–2034 wynosi obecnie 51,5 mld euro. Nie oznacza to jednak, że taka kwota została już ostatecznie przyjęta.

Przed państwami członkowskimi i instytucjami europejskimi pozostają negocjacje dotyczące całych wieloletnich ram finansowych UE. Dopiero ich zakończenie przesądzi o ostatecznej skali finansowania infrastruktury transportowej.

Transport cywilny i wojskowy coraz bardziej się przenikają

Zmiana w europejskim podejściu do transportu jest wyraźna. Przy planowaniu nowych inwestycji coraz częściej nie liczy się już wyłącznie skrócenie czasu podróży, zwiększenie przepustowości kolei czy usprawnienie przewozu towarów.

Znaczenia nabiera również odporność infrastruktury oraz możliwość wykorzystania jej podczas kryzysu.

W obecnym programie Connecting Europe Facility na projekty bezpośrednio związane z mobilnością wojskową przeznaczono około 1,7 mld euro. Finansowanie trafiło do 95 projektów infrastruktury podwójnego zastosowania realizowanych w 21 państwach członkowskich.

Kolejna perspektywa finansowa może oznaczać znaczne zwiększenie skali takich inwestycji.

Dla Polski ma to szczególne znaczenie również ze względu na położenie na wschodniej flance UE i NATO oraz rolę krajowych dróg, kolei, portów i terminali w transporcie pomiędzy Europą Zachodnią a państwami położonymi dalej na wschód.

Europejska polityka transportowa coraz wyraźniej zmierza więc w stronę infrastruktury, która ma jednocześnie poprawiać warunki prowadzenia działalności gospodarczej, zwiększać mobilność mieszkańców oraz wzmacniać odporność i bezpieczeństwo państw.

Connecting Europe Days 2026 odbywają się w Brukseli od 28 września do 1 października. Jednym z głównych tematów pozostaje sposób sfinansowania inwestycji potrzebnych do ukończenia sieci TEN-T oraz przygotowania europejskiego systemu transportowego na nowe wyzwania gospodarcze i bezpieczeństwa.

Autor/Źródło:

Disclaimer: Informacje zawarte w niniejszej publikacji służą wyłącznie do celów informacyjnych. Nie stanowią one porady finansowej lub jakiejkolwiek innej porady, mają charakter ogólny i nie są skierowane do konkretnego adresata. Przed skorzystaniem z informacji w jakichkolwiek celach należy zasięgnąć niezależnej porady. AI może wspierać pracę redakcji. Zasady wykorzystania AI.

Wybrane kategorie